Geschiedenis

Oprichting

DWARS is statutair opgericht op 4 januari 1991. Tot oprichting is besloten tijdens het congres op 15 en 16 december 1990 in Wageningen als fusie van PSJG en PPRJ, respectievelijk de jongerenorganisaties van PSP en PPR, twee van de partijen die in GroenLinks opgingen. De jongerenorganisatie van de CPN, het ANJV, probeerde alleen verder te gaan. De EVP, ook een oprichter van GroenLinks, had geen jongerenorganisatie. Tussen de PPR-jongeren en de PSP-jongeren bestonden grote verschillen. De PSP-jongeren waren erg onafhankelijk van de PSP, anarchistisch ingesteld en hielden zich vooral bezig met actievoeren tegen kernwapens en kernenergie. De PPR-jongeren waren gericht op de moederpartij en op de Tweede Kamer. Deze tegenstelling tussen parlementair of actiegericht speelde lange tijd binnen DWARS. In de eerste 10 jaar na de oprichting waren de anarchistische PSP-jongeren in de meerderheid en dreef DWARS weg van GroenLinks. Sinds een aantal jaar heeft DWARS de banden met GroenLinks stevig aangehaald.

Naamgeving

Op het oprichtingscongres ontstond een fel debat over de naam van de organisatie. Gematigdere, parlementair gerichte mensen met een achtergrond in de PPRJ stelden de naam “GroenLinkse Jongeren” voor. Meer radicale, actiegerichte mensen met een achtergrond in de PSJG stelden de naam “De groene spin die vanuit de linkerhoek, rechts de kamer in tuurt” voor. Van alle kanten werd geprobeerd de besluitvorming te saboteren. De voorzitter is toen op tafel gesprongen en heeft geroepen: “En stelletje dwarskoppen, nu serieus!” Toen is voor de naam DWARS gekozen. Statutair heet de vereniging ‘Dwars, GroenLinkse Jongerenorganisatie’, met vier hoofdletters. Op de site en op briefpapier staat het echter wel met alleen hoofdletters. In 2003 besloot de redactie van het ledenblad OverDwars de naam in hoofdletters te spellen, maar in combinaties slechts één hoofdletter te gebruiken.

Oudere organisatievormen

DWARS had lang geen bestuur en geen voorzitter en was basisdemocratisch georganiseerd.
Van 1991 tot 1996 was DWARS een actiegroep, die zich organiseerde in wisselende, niet vaststaande werkgroepjes. Zo had DWARS een UFO (Uiterst Fantasievol Overleg) dat fungeerde als coördinerend orgaan, een ParGo (Parlementaire Groep) dat zich begon te bemoeien met de GroenLinks fractie en met GroenLinks Congressen, een Dodo (naar het uitgestorven dier), die zich bezig hield met milieu, en sterke Anti-Fa-werkgroep (Anti-Fascistische Actie). DWARS gaf twee bladen uit: De Spin, een zelf gestencild blad voor intern debat en aankondigingen en de Voorheen RamPSPoed, een voortzetting van het onafhankelijke blad van de PSJG. Dit blad werd bij een drukker gedrukt. DWARS heeft ook de DWARS in Aktie! en het DWARS! E-zine uitgebracht. In deze periode gingen er binnen DWARS en GroenLinks serieuze geluiden op om de banden te verbreken.

In 1996 toen DWARS financieel, qua ledenaantal en in haar relatie met GroenLinks in een diep dal terecht was gekomen, stond een zelfbenoemd crisisbestuur op, dat van 1996 tot 1999 bestond. De banden met GroenLinks werden aangehaald en de organisatie verhuisde van een krottig pand in Amsterdam naar een betere locatie in Utrecht. De organisatie werd radicaal herzien: DWARS kreeg een op het anarchisme geïnspireerde organisatie. Alle leden konden toetreden tot Uitvoerende Werkgroepen. Deze werkgroepen benoemden Coördinatoren. De Coördinatoren van de Uitvoerende Werkgroepen vormden gezamenlijk het Coördinerend Overleg (CO), dat de organisatie beheerde. Naast het CO werd er een JongerenFractie (eerst Schaduwfractie) opgericht die de inhoudelijke koers uitzette en de GroenLinks Tweede Kamerfractie volgde. Daarnaast werd het ledenblad vernieuwd tot DWARS! Magazine. Deze organisatie werd tot 2005 gehandhaafd.