Trigger warning: in dit artikel komt het onderwerp verkrachting aan bod.

Op 11 juni 2025 kondigde Sabrina Carpenter haar nieuwe album “Mans Best Friend” aan. Op de cover zien we Carpenter op haar knieën, terwijl een man haar haar vasthoudt. Het beeld en de titel zijn duidelijk een verwijzing naar het zijn van iemands huisdier. Deze aankondiging kwam slechts een paar dagen nadat de omstreden pornoactrice Bonnie Blue haar nieuwe stunt aankondigde: “Bonnie Blue’s Petting Zoo“, waarin ze opgesloten zou zitten in een glazen kooi, terwijl meer dan 2000 mannen alles met haar kunnen doen wat ze maar willen.

Sabrina Carpenter en Bonnie Blue hebben het internet verdeeld in twee kampen.

De ene groep claimt dat als vrouwen hun seksualiteit willen laten zien en onderdanig willen zijn richting mannen dat dat hun eigen keuze is. Is een vrouw die haar eigen keuzes maakt, daarmee conservatieven boos maakt, en daar ook nog eens enorm veel geld mee verdient niet JUIST feministisch? De andere groep noemt het pure vrouwenhaat. Vrouwen worden honderden jaren teruggezet en Carpenter en Blue promoten mishandeling of zelfs verkrachting. Als we groep één moeten geloven is groep twee simpelweg conservatief en preuts, en als we groep twee moeten geloven is groep één een stelletje pornoverslaafde maniakken die de draad van het echte feminisme compleet kwijt zijn geraakt.

Dus wat is het? Zijn Carpenter en Blue een voorbeeld voor jonge vrouwen om comfortabel te zijn in hun seksualiteit? Worden we daadwerkelijk honderden jaren teruggezet door hun acties? Of ligt de realiteit ergens in het midden?

Voordat we die vraag beantwoorden, laten we eerst een stapje terugnemen. Wat is feminisme eigenlijk? Dat blijkt een best ingewikkelde vraag te zijn, er zijn namelijk duizenden ideologieën binnen het feminisme. Laten we het voor nu hebben over de zogenaamde “Big 3”: liberaal, radicaal en Marxistisch. Hierna zullen we bekijken hoe deze drie stromingen de keuzes van Carpenter en Blue zien.

Liberaal Feminisme

Liberaal feminisme is de oudste grote stroming van feminisme, het is ontstaan in de 19e eeuw met als belangrijkste doel het vrouwenstemrecht. Liberale feministen stellen dat de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen vooral komt vanuit de staat. Het doel is om vrouwen meer politieke en burgerrechten te geven om zo gelijkheid te creëren. Dit gaat om het recht om te stemmen, werken, onderwijs, en gelijke lonen.

Belangrijk om te weten is dat het liberaal feminisme niet voor systeemverandering is. Kapitalisme wordt dus gezien als iets positiefs. Vrouwen die succesvol zijn binnen het kapitalisme, dus hoge posities hebben zoals CEO, of veel geld verdienen, worden gezien als het ultieme voorbeeld van feminisme. Deze vorm van feminisme is vaak ook gefocust op westerse, rijke, witte, heteroseksuele cis-vrouwen, en is dus niet intersectioneelintersectionele vormen van feminisme willen de groep vrouwen over wie ze spreken breder trekken. Hierbij zou feminisme niet alleen moeten gaan over de net genoemde witte vrouwen, maar over alle vrouwen. In het kort: het liberaal feminisme staat voor een kapitalistisch systeem waarin mannen en vrouwen gelijk zijn, puur wettelijk gezien.

Radicaal feminismeBelangrijk om te weten: Veel mensen denken dat alle radicaal feministen TERFS (trans-exclusionary radical feminists) zijn. Dit zijn feministen die tegen transgenders zijn. Dit klopt niet, radicaal feminisme staat juist recht tegenover transfobie. Sterker nog, transpersonen worden ook, of zelfs meer dan cis-vrouwen, onderdrukt door gender en genderrollen. Het afschaffen van deze zal dus transpersonen juist helpen. De meeste mensen die we nu TERFS noemen zijn in werkelijkheid niet eens feminist en gebruiken feminisme alleen als excuus voor transfobie. Echte TERFS zie je weinig, en zelfs dan, zit er meer nuance in dan pure transfobie.

De tweede vorm van feminisme is het radicaal feminisme. Radicaal betekent niet per se extreem, het woord “radicaal” komt namelijk van het Latijnse woord voor “wortel”. Radicaal feministen willen genderongelijkheid aanpakken bij de oorzaak: het patriarchaathet patriarchaat is een samenleving die overheerst worden door de keuzes en belangen van mannen. In tegenstelling tot liberaal feministen, zien radicaal feministen niet alleen onderdrukking op het niveau van de staat, maar ook op het niveau van de samenleving. Zo zijn radicaal feministen erg kritisch op sekswerk, kapitalisme, religie en vaak zelfs gender zelf. Veel radicaal feministen zien gender namelijk als een sociaal construct, dat alleen bestaat om vrouwen te onderdrukken. Radicaal feministisch filosofe Simone de Beauvoir zei ooit dat je niet geboren bent als vrouw: je wordt er een. Hiermee bedoelde ze dat hoewel geslacht iets biologisch is, gender puur de naturalisatieiets wat eigenlijk niet natuurlijk is, natuurlijk laten lijken van het geslacht is; gender is alles wat niet natuurlijk of biologisch is, maar wel zo is laten lijken. Het idee dat vrouwen zwakker zijn, passief, of emotioneel, hoe vrouwen zich zouden moeten kleden, gedragen, voelen, dat is gender. “Vrouw” is volgens de radicaal feminist puur een hokje van onderdanigheid waarin je wordt aangemoedigd om in te passen, en wordt gestraft als je dit niet doet. Daarom weigeren veel radicaal feministen zich in dit hokje te proppen als een daad van verzet.

Marxistisch Feminisme

Als laatste, het Marxistisch feminisme. Net zoals radicaal feministen zijn Marxistisch feministen voor systeemverandering. Alleen Marxistisch feministen zien de belangrijkste oorzaak van onderdrukken niet als het patriarchaat, maar kapitalisme. Ze stellen dat het traditionele gezin de belangrijkste vorm van onderdrukking is. Deze zou alleen bestaan zodat mannen de werkende klasse kunnen zijn, terwijl vrouwen deze werkenden opvoeden en verzorgen. Vrouwen zijn economisch compleet afhankelijk van mannen in dit systeem, waardoor ze niet kunnen ontsnappen. Marxistisch feministen zien het afschaffen van kapitalisme als de belangrijkste weg naar emancipatie en gendergelijkheid.

Keuzefeminisme en Carpenter & Blue

Laten we teruggaan naar Carpenter en Blue, en de twee kanten van dit argument opnieuw bekijken met behulp van de drie feministische stromingen.

Groep één stelt dat Carpenter en Blue simpelweg hun eigen keuzes maken, en daar ook nog eens goed mee verdienen. Dit komt overeen met een specifieke vorm van het liberaal feminisme, namelijk het keuzefeminisme. Waar liberaal feminisme stelt dat zolang vrouwen op politiek niveau gelijk zijn aan mannen, ze alle vrijheid hebben, neemt keuzefeminisme het een stapje verder. Keuzefeministen streven namelijk niet naar deze gelijkheid, ze gaan ervan uit dat deze er al is. Keuzefeminisme maakt de aanname dat elke vrouw elke keuze kan maken die ze maar wil en dat deze altijd feministisch zal zijn. Hierdoor neemt de keuzefeminist volledige afstand van enige vorm van politiek of activisme. Elke keuze is even feministisch: botox nemen, sekswerk ingaan, een gezin starten, CEO worden, we hoeven er geen mening over te hebben, want het is toch allemaal even feministisch.

Net zoals Carpenter’s en Blue’s keuzes, wordt alle politiek eruit gezogen. Het gesprek mag niet gaan over wat we vinden van hun keuzes of de effecten ervan, maar puur over het feit dat ze die keuzes hebben gemaakt, en dat is iets dat we, volgens de keuzefeministen, alleen mogen applaudisseren.

De problemen met keuzefeminisme

Als eerste worden keuzes niet een vacuüm gemaakt. Een vrouw die is opgegroeid in een extreem christelijke, conservatieve familie kiest er niet voor om een ‘stay-at-home mom‘ te worden. Een vrouw die niet haar huur kan betalen en hard extra inkomen nodig heeft kiest er niet voor om sekswerk te gaan doen. Het idee dat vrouwen elke keuze kunnen maken die ze maar willen, en dat deze keuzes niet beïnvloed zijn door miljoenen factoren in hun leven, klopt simpelweg niet. Daarnaast klopt het ook niet dat elke keuze altijd feministisch is. Volgens het radicaal en Marxistisch feminisme komt onderdrukking namelijk niet alleen van de staat, maar ook van de sociale en economische systemen binnen de maatschappij. Binnen het radicaal feminisme, wordt gender zelf gezien als een onderdrukkende categorie, die geweigerd zou moeten worden.

Maar toch wordt deze categorie constant gepromoot en lijkt het onmogelijk om er compleet van af te komen. Dit komt door wat veel radicaal feministen de “male gaze” noemen.

De ‘male gaze‘ is een term bedacht door filmcriticus Laura Mulvey. Mulvey stelt dat in films, reclames, magazines, porno en elke andere vorm van media, vrouwen vaak worden gerepresenteerd in een bepaald beeld. Vrouwen worden afgebeeld als een seksueel object: passief, onderdanig, en altijd door de ogen van de man. Vrouwen bestaan alleen om gered en overwonnen te worden door de man: ze worden afgebeeld als het gender “vrouw”. Carpenter en Blue spelen volop in op deze male gaze.

Ze werken mee aan jaren van objectificatieeen persoon zien als een object, een ding, onderwerping en seksualisatie, of ze het nu doorhebben of niet. Want volgens radicaal feministen, is dit onderdrukkende idee van “vrouw” zo erg in onze samenleving gesijpeld, dat vrouwen niet anders weten. Margaret Atwood verwoordde dit het beste: “Je bent een vrouw met een man in je die je constant bekijkt, je bent je eigen begluurder.” Bij alles wat vrouwen doen, zijn vrouwen, ook al hebben ze het zelf misschien niet door, bewust van deze male gaze, ze zijn constant aan het “acteren” voor mannen, zelfs als ze compleet alleen zijn. Dat is het systeem waar Carpenter en Blue aan meewerken.

Terug in de tijd?

Dus is het dan echt zo dat Sabrina Carpenter vrouwen honderden jaren terugzetten? Nee, natuurlijk niet. Één album cover kan nooit honderden jaren van vooruitgang ontdoen. Ook Bonnie Blue, hoewel haar keuzes een stuk extremer en dus gevaarlijker zijn voor vrouwen in het algemeen, kan niet met een schokkerende stunt heel de wereld in een tijdmachine sturen. Maar wie zegt dat iedereen die Carpenter en Blue bekritiseerd simpelweg te preuts is, negeert een van de grootste en meest impact-volle stromingen binnen het feminisme. Het liberaal feminisme is een comeback aan het maken, en dit keer in een veel gevaarlijkere vorm: keuzefeminisme. Een vorm van feminisme dat zich niet durft uit te spreken, dat zo ver afstand neemt van enige controverse of politiek, en die zo onkritisch naar de wereld kijkt, dat het nooit écht iets kan bereiken.