Disclaimer: dit artikel bespreekt schokkende beelden rondom Gaza, Sudan, en Oekraïne. De linkjes van de genoemde video’s leiden NIET naar dit soort beelden.

“Waarom huil je niet zo voor Gaza?”, dat kreeg linkse commentator Dean Withers te horen nadat hij met tranen in de ogen een video zag waarin rechtse commentator Charlie Kirk op bloederige wijze werd doodgeschoten. “Voel je geen empathie voor die kinderen?”, “boeit die genocide je niet?”. Als we bepaalde linkse kringen moesten geloven, was dit slechts een inkijk in de “echte” Dean Withers, die helemaal niks geeft om de politiek en linkse idealen.

Het lijkt wel alsof je vandaag de dag overal boos over moet zijn. Wanneer je nuance aanbrengt, of de keuze maakt om een tijdje niet het nieuws te volgen voor je eigen mentale gezondheid, wordt dit niet geaccepteerd. Als je niet laat zien dat je kwaad bent, ben je niet echt links.

Dit is een gevaarlijke mindset. Het zorgt niet voor meer empathie of meer bewustzijn. Het tegenovergestelde zelfs: dit voedt autoritaire samenlevingen.

“Ik zal je nooit vergeven als je scrolt”

Als je TikTok, Instagram of Twitter gebruikt, heb je het vast wel gezien: bloederige beelden uit Gaza, Oekraïne of Sudan. Uitgehongerde kinderen, gebombardeerde huizen en verminkte lichamen kwamen, voornamelijk na 7 oktober 2023, regelmatig terug of de For You Page van duizenden mensen.

Vaak beginnen de video’s met slogans als “Ik zal je nooit vergeven als je scrolt”, “Als je scrolt vermoord je een familie in Gaza”, anderen beginnen juist met een trending onderwerp, gevolgd door een hard-cut naar oorlogsbeelden. Volgens de posters van deze video’s is dit de enige manier om mensen te bereiken op sociale media. Algoritmes zouden content over Gaza “shadowbannen”, waardoor het niet genoeg mensen bereikt.

Wat doe je als je zo’n video ziet? Als je liket, comment, repost of simpelweg blijft kijken naar de afschuwelijke beelden op je scherm, zorg je ervoor dat meer mensen de video zullen zien en hetzelfde doen. Maar je zult zien dat het algoritme je dan al snel vrijwel alleen maar gruwelijke pleidooien om hulp zal tonen.

Het is een lastig dilemma. Veel mensen bespreken online wat te doen met deze video’s. Ze noemen het “guilt tripping“iemand een schuldgevoel geven. Aan de ene kant vinden ze het conflict belangrijk en willen ze graag helpen, maar aan de andere kant merken ze dat het constant zien van deze beelden erg slecht is voor hun mentale gezondheid. Daarbij zijn dit soort video’s extra lastig voor mensen met bijvoorbeeld neurodiversiteit of OCD, die claims zoals “als je scrolt zullen er slechte dingen met je familie gebeuren” niet zo makkelijk kunnen negeren als neurotypische mensen.

Nieuwsmijders

Voor veel mensen is de oplossing nieuwsmijden. Ze ontwijken sociale media, het nieuws en alle omgevingen waar ze deze bloederige beelden tegen kunnen komen.

In 2025 gaf 40% van alle Nederlands toe wel eens het nieuws te mijden, 8% van alle Nederlanders doen dit zelfs systematisch. Ook in de VS raken veel mensen gedesensitiseerdongevoelig gemaakt, de constante stroom van slecht nieuws geeft 66% van Amerikanen dit gevoel. Uit onderzoek blijkt dat er een sterke correlatie is tussen het zien van video’s van bijvoorbeeld bombardementen, en acute stress. Ook zien we vaak “geleerde hulpeloosheid” na het kijken van beangstigende video’s. Als mensen een verschrikkelijke situatie zien, en deze niet direct kunnen stoppen, worden ze apathischongevoelig, onverschillig, zonder emotie. Een soortgelijke reactie is ook te zien in honden, ratten, en meerdere andere dieren. Daarnaast blijkt uit cijfers dat linkse mensen vaker depressief zijn dan rechtse mensen. Dit komt deels door het feit dat onderdrukte groepen zich vaker als links identificeren, maar ook door het feit dat ze een sterkere reactie vertonen op onderwerpen als onrecht en ongelijkheid. Het is wellicht om deze reden, dat links vaker het nieuws mijdt dan rechts.

De massa & totalitaire samenlevingen

Even wat over mijn favoriete politiek filosofe, Hannah Arendt. Arendt was een Joodse vrouw die geboren is in Duitsland in 1906. Ze groeide op in de periode dat Hitler daar aan de macht kwam. Arendt schreef veel over de opkomst van totalitaire samenlevingen. En wat blijkt: ze is nu relevanter dan ooit!

Volgens Arendt was één ding een vereiste voordat een dictator de macht kon grijpen: “de massa“. De massa is een groep burgers die apathisch is naar de politiek en niet hun eigen meningen kan vormen. Dit lijkt naar mijn mening op wat de huidige cultuur in sommige linkse groepen vormt.

Als eerste schrijft Arendt dat een van de belangrijkste dingen in een democratie “Actie” is. Actie is de dialoog aangaan met anderen. Het discussiëren over je meningen en ideeën met mensen waarmee je het niet eens bent, draagt bij aan het vormen van je eigen zelfbeeld en ideologie. Terug naar Wither’s voorbeeld, zien we dat als iemand niet de “juiste” meningen of emoties laat zien, deze persoon meteen beschuldigd wordt van niet “echt” links zijn. Dit kan ervoor zorgen dat mensen met een andere mening dan de meerderheid, helemaal niks meer zeggen, of zelfs liegen over hun eigen mening. In deze cultuur is het lastig om de dialoog aan te gaan en mee te doen aan “Actie”. In plaats van het vormen van je eigen identiteit, zien we dat veel mensen meegaan met de massa.

Daarnaast noemde Arendt ook een gevaarlijke mythe: “mensen die niet politiek geïnteresseerd zijn, zijn politiek neutraal”. Dit klopt niet, mensen die niet politiek geïnteresseerd of geïnformeerd zijn, zijn volgens Arendt makkelijk beïnvloedbaar. Dit is precies wat we zien bij nieuwsmijders, die zo overprikkeld zijn geworden van alle gruwelijkheden op hun scherm en in het nieuws, dat ze ongevoelig en onverschillig zijn geworden.

Zo ontstaat geleidelijk een cultuur waarin mensen niet hun eigen mening kunnen en willen vormen. Dit is precies wat Arendt bedoelde met “de massa”. De massa gaat onkritisch mee met de mening van de groep. En als de groep langzaam maar zeker extremer wordt, gaat de massa rustig mee.

Conclusie

Volgens sommige linkse kringen moet je overal van op de hoogte zijn. Elke reel verdiend een repost, elk conflict een infographic. Je mening en gevoelens moet je altijd uiten, en dezen moeten altijd hetzelfde zijn als de rest. Maar overal tegelijkertijd empathie voor hebben is simpelweg onmogelijk. Onze hersenen kunnen het niet aan, zo raken we gestrest, ongevoelig, en apathisch naar het nieuws. Veel mensen stoppen zelfs helemaal met het nieuws volgen.

Als je alles weet, kan je niks voelen. En als je niks voelt, ga je moeiteloos mee met de massa.

Wat nu? Hoe veranderen we deze cultuur? Dat is erg lastig, maar het begint bij jezelf. Door je eigen grenzen te kennen, zorg je ervoor dat je niet gedesensitiseerd raakt. Is nieuws op je feed op sociale media je te veel, of krijg je stress van de constante notificaties? Zet deze dan uit, maar kijk wel bijvoorbeeld één keer per dag op een nieuws-app, zodat je wel geïnformeerd kan blijven. Of zoek actief naar meer positief nieuws, daar is er gelukkig ook genoeg van (Sam Bentley is een van mijn persoonlijke faves)! Daarnaast is het ook belangrijk om kritisch te blijven op het soort content dat je tegenkomt. Is dit echt nieuws? Of is dit pure shock? Als het shock is, zorgt het voor stress in jou en anderen, dus scrol, en deel het niet.

Als laatste is het belangrijk om (als dit veilig is) met elkaar in gesprek te gaan, JUIST als je het met anderen niet eens bent. Dit is hoe je je eigen mening ook beter kan leren begrijpen en beargumenteren. Zo word je minder snel meegenomen in de massa.