Wat doen de waterschappen? (verkiezingen 2023)
Hoe een stem bij de waterschapsverkiezingen bijdraagt aan jouw inclusieve, eerlijke en duurzame toekomst.
Op 15 maart kun je niet alleen stemmen voor de Provinciale Staten, ook de waterschapsverkiezingen worden dan gehouden. Maar waar stem je nu eigenlijk op? En op welke manier heeft jouw stem invloed op het beleid?
Over de waterschappen
Nederland waterland; met meer dan 25 procent van ons land beneden zeeniveau, is er goed beleid nodig om onze voeten droog te houden. Door de gevolgen van klimaatverandering wordt het beheer van water bovendien steeds lastiger. We hebben meer te maken met droogte, maar ook met grotere hoeveelheden regen. Al sinds de middeleeuwen wordt het beheer van water gezien als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Ook toen werden er bestuurders verkozen om het water in goede banen te leiden. De waterschappen, in een aantal gevallen ook wel hoogheemraadschappen genoemd, vormen dan ook het oudste democratische instituut van Nederland. Toch zijn de waterschappen vrij onbekend; veel mensen kennen de waterschappen vooral van de waterschapsbelasting die jaarlijks moet worden betaald. Met dat geld voorkomen de 21 waterschappen van ons land niet alleen overstromingen, ook beheren zij het grondwaterpeil en zorgen zij voor schoon water.
Verantwoordelijkheden en verschillen
Droge voeten en schoon water, daar is eigenlijk niemand op tegen. Toch zijn er thema’s waarbij de meningen verschillen. Moeten we de dijken bijvoorbeeld verhogen, of het water juist de ruimte geven? Ligt de nadruk op het verlagen van de kosten, of zou duurzaamheid op één moeten staan? En moet het grondwaterpeil laag worden gehouden, wat voordelig is voor de landbouw, of is er juist een hoog waterpeil nodig om de biodiversiteit te verbeteren? Om een goed beeld te krijgen van de vragen waar het waterschap van jouw regio zich mee bezighoudt, is het nuttig om een kieswijzer in te vullen. Hier worden belangrijke dilemma’s op een rij gezet en kun je lezen hoe de verschillende partijen over deze onderwerpen denken.
Waar stem ik op?
Tijdens de waterschapsverkiezingen kun je stemmen op kandidaat waterschapsbestuurders. Heeft een gekozen kandidaat genoeg stemmen behaald, dan bemachtigt de kandidaat hiermee een zetel in het algemeen bestuur van het waterschap. Niet alle zetels in het algemeen bestuur van het waterschap zijn verkiesbaar; naast verkiesbare zetels, zijn er namelijk ook geborgde zetels. Op dit moment zijn per waterschap tussen de 7 en 9 geborgde zetels; deze zijn gereserveerd voor vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, de landbouwsector en natuur- en milieuorganisaties. Door een voorstel van D66 en GroenLinks zullen de geborgde zetels voor het bedrijfsleven na de komende verkiezingen uit het algemeen bestuur verdwijnen. Er zijn dan nog maar 4 geborgde zetels per waterschap: 2 voor de landbouwsector en 2 voor de natuur- en milieuorganisaties.
Het algemeen bestuur kan beleid goed- of afkeuren en controleert het dagelijks bestuur van het waterschap, bestaande uit een dijkgraaf (D) en heemraden (H), ook wel het college van D&H. Heemraden worden door het algemeen bestuur verkozen en voeren goedgekeurd beleid uit. De dijkgraaf is de voorzitter van het algemeen en dagelijks bestuur van het waterschap. De dijkgraaf wordt benoemd door de regering, voor een periode van 6 jaar.
Nu je weet waar je op kunt gaan stemmen, is het nog tijd om uit te zoeken naar wie jouw stem uit zal gaan. GroenLinks doet niet onder eigen naam mee aan de waterschapsverkiezingen, maar steunen de partij Water Natuurlijk. Er staan ook veel DWARSers kandidaat voor de waterschappen! Bekijk hier ons voting recommendation per waterschap.